تور لالهزار گردی؛ از توپخانه تا خانه دایی جان ناپلئون
لالهزار یکی از پرماجراترین خیابانهای تهران است؛ خیابانی که در طول تاریخ، بارها چهره عوض کرده و هر بار بخشی از داستان تهران را با خودش همراه کرده است. روزگاری اینجا باغهای سرسبز قاجاری بود، بعد به یکی از مهمترین خیابانهای فرهنگی و هنری تهران تبدیل شد، زمانی پاتوق روشنفکران و محل شکلگیری تئاتر مدرن و مرکز مد و فشن بود و زمانی مرکز سرگرمیهای شهری و سینماهای تهران شد. امروز اما بخش زیادی از لالهزار را مغازههای لوستر و محصولات الکتریکی در اختیار گرفتهاند.
در تور لالهزار گردی قرار است این خیابان را در طول یک پیادهروی شهری از میدان توپخانه تا خانه دایی جان ناپلئون و حوالی دروازه دولت دنبال کنیم و قصهی لالهزار را از روزهای باغهای قاجاری تا امروز روایت کنیم؛ قصهی خیابانی که هر گوشهاش ردپایی از یک دورهی مهم تاریخ اجتماعی، فرهنگی و معماری تهران را در خود پنهان کرده است.
لالهزار؛ از باغ قاجاری تا خیابان مدرن تهران
روایتمان را از روزهایی شروع میکنیم که لالهزار هنوز یکی از باغهای بیرون از حصار صفوی تهران بود. با گسترش تهران در دوره قاجار و بهویژه در دوران ناصرالدینشاه، سرنوشت این باغ تغییر کرد و بهتدریج با تفکیک باغ لالهزار و شکلگیری خیابان و خانهباغهای تازه، چهرهی این محدوده دگرگون شد.
در مسیرمان از داستان بزرگان دربار قاجار همچون امینالسلطان، باغ و عمارت او میگوییم و بعد به خانهباغ اتحادیه میرسیم؛ خانهای که امروز بیشتر آن را با نام خانه دایی جان ناپلئون میشناسیم و یکی از مهمترین ایستگاههای این تور است.
اما لالهزار فقط داستان چند خانه و عمارت تاریخی نیست. این خیابان در دورهای یکی از مهمترین مراکز فرهنگی تهران بود؛ جایی که چاپخانهها، تئاترها، سینماها، کافهها، فروشگاهها و مغازههای آلامد در کنار هم شکل گرفتند و تصویری تازه از زندگی شهری در تهران ساختند.
تئاتر و سینما در لالهزار؛ وقتی تهران سرگرمی مدرن را تجربه میکرد
در بخش دیگری از مسیر، سراغ روزهایی میرویم که لالهزار مرکز تئاتر و سینمای تهران بود.
از تئاتر فرهنگ یا تئاتر پارس و تئاتر سعدی میگوییم؛ از سینماهایی مثل سینما متروپل و سینما ایران و دهها سالن دیگری که زمانی بخشی از زندگی روزمرهی تهرانیها بودند و امروز بسیاری از آنها دیگر وجود ندارند یا نشانی از روزهای پررونقشان باقی نمانده است.
در کوچههای لالهزار هنوز میتوان ردپای روزهایی را پیدا کرد که چندین سینما در فاصلهای کوتاه از یکدیگر قرار داشتند و مردم برای دیدن تازهترین فیلمها و نمایشها به این خیابان میآمدند.
از چاپخانههای قدیمی لالهزار، تئاترها و سینماهایی میگوییم که این خیابان را به یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و سرگرمی تهران تبدیل کردند و از آدمهایی که بخشی از تاریخ هنر و فرهنگ معاصر ایران را در همین خیابان رقم زدند.
از لالهزار روشنفکری تا لالهزارِ سرگرمی
در این تور، لالهزار را در سه دورهی تاریخی دنبال میکنیم.
نخست، لالهزار قاجاری و داستان باغها و خانهباغهایی که در این محدوده شکل گرفتند.
بعد به لالهزار روشنفکری میرسیم؛ لالهزاری که تا دهه ۳۰ خورشیدی یکی از مهمترین مراکز فرهنگی تهران، مرکز تئاتر و پاتوق روشنفکران بود.
و بعد وارد لالهزار دهههای ۴۰ و ۵۰ میشویم؛ دورهای که با تغییر فضای فرهنگی و اجتماعی شهر، سرگرمیهای تازه، آتراکسیونها، نمایشهای روحوضی و فیلمهای موسوم به «لالهزاری» جای بخشی از تئاترها و پاتوقهای روشنفکری گذشته را گرفتند.
در همین دوره، لالهزار بیش از گذشته به یکی از مراکز تفریح و سرگرمی تهران تبدیل شد؛ خیابانی پر از سینما، تئاتر، مغازه، کافه و رفتوآمد که تصویری متفاوت از تهران مدرن را به نمایش میگذاشت.
در طول مسیر دربارهی پاساژهای قدیمی و مغازههای آلامد لالهزار هم حرف میزنیم و به سراغ داستان گراند هتل و مدرسه ژاندارک میرویم؛ البته اگر فرصت و زمان مسیر اجازه بدهد.
ردپای وارطان هوانسیان در لالهزار
لالهزار برای علاقهمندان به معماری هم داستانهای زیادی دارد.
در طول مسیر با بخشی از معماری دوره پهلوی و آثار برخی از معماران شناختهشدهی آن دوره آشنا میشویم و ردپای وارطان هوانسیان را در لالهزار دنبال میکنیم؛ معماری که آثارش بخشی از چهرهی تهران مدرن را شکل دادند.
اینجا میتوانیم ببینیم که چگونه تغییرات معماری لالهزار، همزمان با تغییر سبک زندگی و فرهنگ شهری تهران پیش رفته است؛ از خانهباغهای قاجاری تا ساختمانهای مدرن و تجاری دوره پهلوی.
لالهزار امروز؛ از مرکز مد و فشن تا بازار محصولات الکتریکی
شاید یکی از جذابترین بخشهای داستان لالهزار، همین تغییر بزرگ باشد.
چطور خیابانی که روزگاری مرکز مد و فشن تهران، پاتوق روشنفکران، مرکز تئاتر و سینما و یکی از مهمترین مراکز تفریح شهری بود، بهتدریج کارکرد گذشتهاش را از دست داد و امروز بیشتر با فروش لوستر و محصولات الکتریکی شناخته میشود؟
در طول مسیر تلاش میکنیم این تغییر را فقط به عنوان یک اتفاق سادهی شهری نبینیم و ببینیم چه تغییراتی در ساختار شهر، فرهنگ عمومی، شیوههای سرگرمی و زندگی مردم تهران باعث شد لالهزار آرامآرام از مرکز فرهنگی و تفریحی تهران به یکی از مراکز تجاری و فروش تجهیزات الکتریکی تبدیل شود.
در واقع، قصهی لالهزار قصهی یک خیابان است؛ اما در دل این قصه میتوان تاریخ تهران، تغییر سبک زندگی، معماری، فرهنگ، هنر، سینما، تئاتر، مد و سرگرمی را هم دنبال کرد.
بازدید از خانه دایی جان ناپلئون و خانهباغ اتحادیه
یکی از جذابیتهای این برنامه، بازدید از خانه دایی جان ناپلئون، یا همان خانهباغ اتحادیه است؛ خانهای تاریخی که برای بسیاری از ما با مجموعه تلویزیونی محبوب «دایی جان ناپلئون» خاطرهانگیز شده است.
در این بخش از تور، علاوه بر آشنایی با تاریخ خانه و داستان خانواده اتحادیه، فرصتی داریم تا فضای این خانهباغ تاریخی را از نزدیک ببینیم.
از طرف دیگر، همزمانی این بازدید با رویداد ماه هنر تهران این امکان را فراهم کرده است که تجربهای متفاوت از خانه اتحادیه داشته باشیم و در کنار بازدید از بنای تاریخی، به تماشای آثار هنری بپردازیم که بهصورت موقت در گالریهای این خانه به نمایش درآمدهاند.
اگر دوست دارید خانه دایی جان ناپلئون را فقط به عنوان یک خانه تاریخی نبینید و در کنار تاریخ و معماری، تجربهای هنری هم داشته باشید، این برنامه میتواند فرصت متفاوتی برای شما باشد.
در تور لالهزار گردی چه میبینیم؟
در طول این پیادهروی شهری، از میدان توپخانه تا خانه دایی جان ناپلئون و پس از آن تا حوالی دروازه دولت حرکت میکنیم و در مسیر با گوشههایی از تاریخ و معماری تهران آشنا میشویم؛ از جمله:
- – تاریخچه خیابان لالهزار و باغ لالهزار
- – باغها و خانهباغهای قاجاری
- – خانهباغ اتحادیه و خانه دایی جان ناپلئون
- – چاپخانههای قدیمی لالهزار
- – تئاتر پارس و تئاتر سعدی
- – سینما متروپل، سینما ایران و دیگر سینماهای قدیمی لالهزار
- – پاساژها و مغازههای قدیمی و آلامد لالهزار
- – داستان گراند هتل
- – معماری دوره پهلوی و آثار معمارانی مانند وارطان هوانسیان
- – تاریخ تئاتر، سینما و سرگرمی در لالهزار
- – تغییرات لالهزار از مرکز فرهنگی و تفریحی تهران تا مرکز فروش لوستر و محصولات الکتریکی
خلاصه اینکه قرار است در این مسیر با قصهی مکانهای خاموش لالهزار آشنا شویم؛ مکانهایی که شاید امروز دیگر کارکرد گذشتهشان را نداشته باشند، اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، هنوز میتوان صدای تئاترها، سینماها، مغازهها و آدمهایی را شنید که روزگاری این خیابان را به یکی از زندهترین خیابانهای تهران تبدیل کرده بودند.
—
اطلاعات تور لالهزار گردی
راهنمای تور: بیتا منتظر
هزینهی نامنویسی: ۹۸۵ هزار تومان (نهصد و هشتاد و پنج هزار تومان)
خدمات تور
- ارائه پکیج یادگاری و پذیرایی
- روایتگری درباره تاریخ و معماری تهران و کوچهها و خیابانهای حوالی لالهزار، از توپخانه تا دروازه دولت
- بازدید از خانه دایی جان ناپلئون یا خانهباغ اتحادیه و بازدید از گالریهای رویداد ماه هنر تهران
شیوهی نامنویسی
برای ثبتنام، به شماره زیر در واتساپ پیام دهید یا تماس بگیرید و با ذکر عنوان «تور لالهزار گردی»، پس از اطمینان از خالی بودن ظرفیت، شماره کارت جهت ثبتنام برای شما ارسال خواهد شد.
لینک واتساپ و شماره تماس:
۰۹۲۱۲۰۳۷۱۱۳
زمان برگزاری: روز جمعه 13 شهریور 1405
ساعت برگزاری : ساعت شروع برنامه راس 16 یا ساعت 4 عصر
